ID 83 : SCAR-Marine Biodiversity Information Network (SCAR-MarBIN)

Inhoud:

• De Antarctische mariene biodiversiteit
• SCAR-MarBIN: de informatieve dimensie van de Antarctische mariene biodiversiteit
• Interdisciplinariteit binnen SCAR-MarBIN
• Bijkomende bronnen

SCAR-MarBIN, onlangs goedgekeurd binnen het geheel van projecten van het Internationaal Pooljaar (ID N° 83) , komt tegemoet aan de behoefte om betrouwbare en omvattende basisinformatie te verstrekken over de mariene biodiversiteit rond Antarctica. Het netwerk zal toekomstige generaties een zeer waardevolle erfenis bezorgen in de vorm van een krachtige informatietool als basisreferentie voor vergelijking van toekomst en verleden.

SCAR-MarBIN is een Belgisch initiatief waarbij verschillende internationale entiteiten betrokke zijn. Het IPY-project is bovendien een actiegroep van het internationaal overkoepelend wetenschappelijk comité van Antarctisch onderzoek (Scientific Committee on Antarctic Research (SCAR))

1. De Antarctische mariene biodiversiteit

Het Antarctische milieu ondergaat momenteel radicale wijzigingen. Door zijn relatief ongerepte toestand, zijn hoog endemische aard, zijn uitermate specifiek karakter en zijn vermoedelijke gevoeligheid voor deze veranderingen heeft de Antarctische mariene biodiversiteit een exclusieve waarde.
Onze kennis van deze Antarctische mariene biodiversiteit is echter fragmentarisch. De benthale fauna (fauna van de zeebodem) van enkele delen van het continentale rif en zijn voorkustgebieden is relatief goed bestudeerd, net zoals de biologie van enkele pelagische soorten (zee tot diepzee), zoals Antarctische krill. We weten echter bijna niets van het merendeel van de mesopelagische, de bathy/abysso-pelagische en diepzee- of benthale fauna van de glooiingen en abyssale vlaktes. We weten ook bijna niets van de mini-organismen (bacteriën, archaea, eukarya, virussen, nanoplankton) in de zee, eender waar of in welke habitats deze gedijen. Kennis van het onderzeese leven is fragmentarisch, en zelfs dat is overdreven. De luttele bestaande informatie over biodiversiteit is bovendien wijd verspreid en moeilijk toegankelijk.
Er is echter een duidelijke vraag naar betrouwbare en omvattende basisinformatie over Antarctische mariene biodiversiteit voor wetenschappelijke, bewakings-, beheers- en bewaringsdoeleinden. Er is ook nood aan een referentiestatus waartegenover latere wijzigingen – als mogelijk effect van de algemene opwarming, het gat in de ozonlaag, ontginning, wereldwijde vervuiling of natuurlijke oorzaken – op middellange en lange termijn kunnen worden bewaakt en vergeleken.

2. SCAR-MarBIN: de informatieve dimensie van Antarctische mariene biodiversiteit

Het SCAR-MarBIN-project (Marine Biodiversity Information Network) tracht een gedistribueerd systeem van databases op te richten en te ondersteunen via een gecoördineerd netwerk. SCAR-MarBIN zal daarom waardevolle resultaten aanbieden zoals:

• Een omvattende en evolutieve telling van de Antarctische mariene biodiversiteit
• Data/tools voor het evalueren van globale veranderingseffecten en de menselijke impact op biodiversiteit
• Data/tools voor modellering van de dynamica van soortspreiding (geschiktheid van de habitat, oprukkende soorten)
• Data/tools voor detectie van kritieke punten in biodiversiteit
• Vergemakkelijking van biogeografische synthese
• Identificatie van leemtes in onderzoeken naar biodiversiteit

Tijdens het Internationaal Pooljaar 2007/08 zal SCAR-MarBIN de informatieve component zijn van de ‘Census of Matrine Life – CAML’. Dit project zal de aandacht van het publiek vestigen op de Antarctische ijszeeën. Belangrijkste doelstellingen zijn het voeren van een collaboratief, grootschalig onderzoek naar diversiteit, hoeveelheid en verspreiding van soorten in de Zuidelijke IJszee, de evolutie van het leven in de Antarctische zeeën te bestuderen om vast te stellen hoe dit de diversiteit van de huidige fauna en flora heeft beïnvloed, en deze waarnemingen te gebruiken om te voorspellen hoe deze zouden reageren op toekomstige veranderingen.

3. Interdisciplinariteit binnen SCAR-MarBIN

De ontwikkeling van een geïntegreerd netwerk van databases over de Antarctische mariene biodiversiteit koppelt vooral biologen maar ook milieukundige en fysische oceanografen, nl. om de faunaspreiding en -dichtheid te relateren met diverse milieuaspecten.

4. Bijkomende bronnen

• De eerste SCAR-MarBIN Nieuwsbrief
  [24-10-2006]