Naar de BELSPO website NL FR DE EN Contact

Participerende wetenschappers

Frank Pattyn

  • taal: NL, FR en ENG
  • e-mail: fpattyn@ulb.ac.be
  • adres: Frank Pattyn
    Laboratoire de Glaciologie Polaire
    Département des Sciences de la Terre et de l'Environnement (DSTE)
    Université Libre de Bruxelles, CP 160/03
    Avenue F.D. Roosevelt, 50
    B-1050 Bruxelles
    Tel: +32 (0)2 650 28 46
  • periode: oktober, december, januari, februari, …

Waarom onderzoek in Antarctica

Mijn expertise glaciologie (de studie van ijs): ijsplaten, gletsjers, ijsstromen, subglaciale meren.

Aangezien meer dan 90% van het landijs gelegen is in Antarctica, is het logisch voor een glacioloog om onderzoek te doen in de polen. Naast Antarctica bestudeer ik ook gletsjers in Europa, Rusland, Amerika, ... Het interessantste aan de studie van Antarctica-ijs is zijn uniek archief van het klimaat in het verleden, de langste en best bewaarde klimaatsopname die kan gevonden worden in ijs op Aarde. Het proberen te begrijpen van de dynamica van deze enorme ijsmassa is een grote uitdaging (vergeleken met de studie van kleinere gletsjers). Antarctica is een belangrijke potentiële bijdrager aan de toekomstige zeeniveaustijging. De desintegratie van de West Antarctische ijsplaat alleen al – één van de meest dynamische delen van Antarctica – zou leiden tot een zeespiegelstijging van 6 meter, hoewel zo’n scenario onder de huidige condities niet zo gauw zal voorvallen… Tenslotte, onder de 4 km dikke ijslaag ligt een uniek subglaciaal meer, dat reeds voor meer dan 15 miljoen jaar afgeschermd is van de atmosfeer!

Wat neem ik mee op expeditie

Mijn expeditiewerk brengt me altijd naar het binnenland van Antarctica en niet naar de kust of de oceaan, waardoor een grote logistieke ondersteuning vereist is. Ofwel word ik gedropt via helikopter of vliegtuig, ofwel geraak ik ter plaatse door middel van overland transport (sneeuwvoertuig). Veldexpedities zijn meestal tentenkampen, met slaaptenten en een grote tent voor het koken en het wetenschappelijk werk.

Voor de studie van ijsdynamica gebruiken we een aantal geofysische instrumenten. Ijsdiket wordt gemeten met behulp van een radio-echo sounder of ijsradar. Dit instrument zend een signaal uit dat door het ijs penetreert en dat gereflecteerd wordt op de bodem van de gletsjer. De ijsdikte kan afgeleid worden van de tijd die het signaal nodig heeft om zich door het ijs te verplaatsen. De beweging van ijs wordt gemeten met een zeer precies GPS systeem. Beide parameters worden gebruikt in mathematische modellen van het gedrag van ijsplaten en laten een voorspelling toe van het gedrag van de ijsplaat.

Wat fascineert je aan Antarctica

Polaire gebieden, en Antarctica in het bijzonder, behoren tot de meest ongerepte omgevingen op Aarde, waardoor ze ook het meest kwetsbaar zijn voor veranderingen. Werken in een gebied waar niemand eerder een voet heeft gezet is opwindend en geeft het onderzoek een zeker aspect van ‘ontdekking’. Antarctica is ook een pure omgeving, met pure lucht, onverontreinigd, puur wit en voornamelijk verstoken van leven. In gebieden waar wel levensvormen aanwezig zijn, is het een gevecht tot overleven. Ook mensen zouden er nauwelijks overleven, mochten we niet voldoende voedsel en bescherming meenemen. En Antarctica is één van de laatste gebieden waar stilte nog bestaat…


 
Belgium.be