Participerende wetenschappers

Wim Vyverman

• taal: NL
• e-mail: Wim.Vyverman@ugent.be
• adres: Prof. Dr. Wim Vyverman
  Laboratory of Protistology and Aquatic Ecology
  Ghent University
  Krijgslaan 281 S8
  9000 Gent
  Tel. 32 9 264 85 01
• periode: Februari-Maart (veldwerk in Antarctica (Trinity Peninsula, met British Antarctic Survey, slechts beperkte toegang tot email)

Onderzoek:

Waarom

Polaire gebieden reageren snel en sterk op klimatologische veranderingen. Het zijn dus gevoelige en vroege indicatoren voor globale en regionale wijzigingen in het klimaat. Antarctica speelt een cruciale rol in de wereldwijde klimaat-, en zeespiegel-dynamiek. Wij hebben recent aangetoond dat het mogelijk is om, aan de hand van analyses van sedimenten in meerbodems, de historiek van milieu- en klimaatveranderingen in Antarctische kuststreken met een hoge resolutie en over lange tijdspannes (>40.000 jaar) te reconstrueren. Wij zijn ook geïnteresseerd in de evolutie van het leven op dit extreme en geïsoleerde continent. Wij bestuderen eukaryote microorganismen, in het bijzonder hun genetische diversiteit, ecologie, biogeografie en ecofysiologie. Deze kennis is ook belangrijk bij het ontwikkelen van nieuwe biologische indicatoren op basis van microfossielen, pigmenten of DNA, die lang bewaard blijven en in het sediment meetbaar zijn.

Expertise

Ons onderzoek bestaat uit twee complementaire luiken:
a) Biodiversiteit, evolutie en ecofysiologie van eukaryote microorganismen. Microbiële organismen zijn de voornaamste levensvormen in terrestrische gebieden en meren in Antarctica, omwille van hun grote tolerantie voor de extreme milieucondities die er heersen. We bestuderen de biodiversiteit door middel van microscopie, moleculair-genetische technieken, en onderzoek naar biochemische kenmerken (zoals pigment- en vetzuursamenstelling). We hebben een referentie-kultuurcollectie van Antarctische ééncelligen die tevens gebruikt worden om de aanpassingen van deze organismen aan het milieu (temperatuursextremen, straling (lange perioden van duisternis in de polaire winter, hoge UV-straling in de zomer, ...) te onderzoeken.

b) Reconstructie van vroegere klimaatcondities aan de hand van analyses van meer- en mariene sedimenten. In deze sedimenten blijven restanten van microorganismen (zoals pigmenten, DNA en microfossielen) immers gedurende zeer lange tijd bewaard. Samen met andere (sedimentologische, geochemische,...) indicatoren leren zij ons wat de vroegere klimaatcondities waren. Het onderzoek van een sedimentboring gebeurt in een nauwe samenwerking met andere laboratoria in binnen- en buitenland. Recent hebben wij dergelijke studies gebruikt om veranderingen in de condities van het zeeijs, van de dikte van continentale ijskappen, neerslag, en UV straling te reconstrueren in Prydz Bay (Oost- Antarctica).

Expedities:

Het veldwerk in Antarctica gebeurt op het terrein, vaak ver weg van een basis en geïsoleerd. Al het materiaal wordt ingevlogen met een helicopter of een klein vliegtuig dat op het ijs kan landen. Wij verblijven in tenten. Wij hebben opblaasbare boten en/of drijvende werkplatform, van waaruit wij verschillende apparatuur gebruiken om sedimentboringen te nemen. Wij kunnen werken in een waterdiepte tot 150 meter en kunnen het sediment over verschillende meters diepte bemonsteren. Andere veldapparatuur omvat instrumenten om stalen te nemen in de waterkolom voor het bemonsteren van het plankton, en om de temperatuur, saliniteit, zuurstofgehalte en optische kenmerken van het water te meten. Daarnaast hebben we GPS, hoogte- en afstandsmeters bij om de hoogteligging, kenmerken van het stroombekken en dergelijke te meten.

What fascinates me:

Ik ben gefascineerd door Antarctica omwille van de schoonheid en de kracht van de natuurlijke elementen die het continent beheersen. Het is ook fascinerend om de historiek van Antarctica en het leven op dit continent te bestuderen en te leren hoe gebeurtenissen op Antarctica de hele wereld hebben beïnvloed.