ESO

ESO, de Europese Zuidelijke Sterrenwacht, is een intergouvernementele organisatie die momenteel (2009) 14 leden telt. Het werd opgericht in 1962, met België als stichtend lid, teneinde het sterrenkundig onderzoek in Europa te stimuleren en samenwerkingen te organiseren. De hoofdzetel van ESO bevindt zich in Garching (Duitsland).

ESO beheert 3 waarnemingsfaciliteiten van wereldklasse, gesitueerd in de Chileense Atacama woestijn: La Silla, Paranal en Chajnantor.

• Het Observatorium van La Silla (ESO’s eerste site), gelegen 600 km ten noorden van Santiago op een hoogte van 2400 m, is uitgerust met verscheidene middel-grote optische telescopen waaronder de revolutionaire New Technolgy Telescope (NTT) met een spiegeldiameter van 3,5 meter.
• De Very Large Telescope (VLT) op Paranal, een 2600 m hoge berg ten zuiden van Antofagasta, is het vlaggenschip van de Europese astronomie. De VLT bestaat uit 4 telescopen, elk met een diameter van 8,2 meter, die afzonderlijk kunnen waarnemen hetzij als een optische interferometer (VLTI) door het licht van verscheidene telescopen te combineren, inclusief één of meerdere van de 4 beweegbare 1,8 meter Auxilliary Telescopes. Dit observatorium is operationeel sinds 1999.
• De Atacama Large Millemeter/submillimeter Array (ALMA), in opbouw sinds 2003 op het Chajnantor plateau op 5000 m hoogte nabij San Pedro de Atacama, omvat 66 antennes met een diameter van 12 of 7 meter. Het project is een samenwerking tussen Europa (ESO), Noord-Amerika, Japan en Chili. Wetenschappelijke observaties kunnen starten vanaf 2011.

Een volgende stap betreft de constructie van een 42-meter Europese Extremely Large optical – near infrared Telescope (E-ELT) waarvoor momenteel voorbereidende studies gaande zijn. Het zou “the biggest eye on the sky” moeten worden.

Jaarlijks worden er een 2000-tal voorstellen ingediend voor het gebruik van de ESO-telescopen; de vraag voor observatietijd overtreft vier tot zes keer de beschikbaarheden.

Alle onderzoekgroepen van Belgische universitaire en wetenschappelijke instellingen actief op het gebied van astronomie en astrofysica zijn vertegenwoordigd in het Belgisch Nationaal ESO-Comité (BNEC). Het fungeert als informatie- en coördinatieforum met het oog op een optimale Belgische deelname in de ESO-activiteiten.

Meer :

ESO

Contact BELSPO:

Dr. Monnik Desmeth (lid van de ESO-Raad)
Alain Heynen (voorzitter van het Financieel comité)
Rob Renier (lid van het Financieel comité)

Verder:

Prof. Jean Surdej (Ulg), voorzitter van de BNEC
Prof. Cristoffel Waelkens (KUleuven), wetenschappelijk lid van de ESO-Raad