Duurzame ontwikkeling:
eerst begrijpen, dan handelen

Hoe duurzame productie- en consumptiepatronen bereiken?

De industrie, de landbouw en alle burgers-verbruikers oefenen een zeer grote druk uit op hun omgeving: uitputting van de fossiele brandstoffen, verdwijning van de biodiversiteit, pollutie door het afval…

Zowel voor industrie- als voor landbouwproducten ontstonden er in de loop van de laatste decennia nieuwe, steeds complexere systemen van productie, verhandeling en consumptie. De ondernemingen worden steeds groter, het productieproces wordt almaar ingewikkelder en producten leggen vaak duizenden kilometers af voor ze bij de verbruiker belanden.

Een enquête van 1998 toont aan dat Belgische ondernemingen slechts zelden innoveren om duurzame ontwikkeling te bevorderen. In slechts 30% van de gevallen innoveert men om de milieuhinder te beperken. Alhoewel de motivatie om te besparen op de materialen (27%) het principe van duurzame ontwikkeling respecteert, schuilt daarachter meestal een andere meer financiële overweging, namelijk de beperking van de kosten voor grondstoffen.

Kan men de negatieve gevolgen van de productie- en consumptiepatronen beperken?

Soms is verbieden goed
Door het opstellen van normen wil men de industrie en de landbouw verplichten hun productiepatronen aan te passen. Zo is het gebruik van sommige uiterst schadelijke pesticiden voor de menselijke gezondheid nu verboden. Op dezelfde manier wil de Belgische regering, om de recyclage van papier te vergemakkelijken, het gebruik van welbepaalde producten die niet op basis van papier/karton zijn, verbieden voor drukwerken en enveloppes.

De vervuiler betaalt!
Ecotaksen zijn een manier om het principe "de vervuiler betaalt" toe te passen: "correcte" prijzen respecteren verplicht de verbruiker van een product op te draaien voor alle veroorzaakte kosten, ook voor de opruimingskosten, de kosten om het milieu te herstellen of de gezondheidskosten die voortvloeien uit de milieuvervuiling. Ecotaksen penaliseren dus diegenen die verantwoordelijk zijn voor het afval (taksen op de verpakking) of voor de vervuiling (bijvoorbeeld, taksen op de brandstoffen, taksen voor de waterzuivering, taksen op pesticiden).