Naar de BELSPO website NL FR DE EN Contact
Wetenschap in de kijker... - De Kunst van het Restaureren

De “Dood van Onze-Lieve-Vrouw” van Nicolas Poussin
en de kunst van het restaureren

Wat zijn de gulden regels van de restauratie?

De conservatie- en restauratiebehandelingen worden tot het minimum beperkt om het originele werk te behouden en het niet nog meer te beschadigen. Het restauratieproces bestaat uit drie fasen:

Het vooronderzoek is een onmisbaar onderdeel van het restauratiewerk. Het heeft tot doel de huidige staat van het kunstwerk te beschrijven, de zwakke plekken op te sporen, de oorzaken van de aftakeling in te schatten en te beslissen wat er moet gebeuren.

De conservatie- en restauratiebehandeling van een kunstwerk kan bij een restaurateur, in een gespecialiseerd centrum als het KIK of ter plaatse gebeuren, afhankelijk van de omstandigheden.

Het documenteren van de behandelingen. De kritische bestudering van een kunstwerk is vaak belangrijker dan de technische handeling zelf. Daarom moeten de restaurateurs elke bewerking rechtvaardigen en documenteren. Ze verwerken de resultaten van de verschillende onderzoeken en van de restauratiewerken in publicaties of didactische tentoonstellingen.

De restaurateurs houden zich niet alleen met schilderijen bezig. Ze restaureren ook andere kunstwerken en materialen. Hiervoor krijgen ze telkens een speciale opleiding.

Het departement Conservatie-Restauratie van het KIK bestaat uit verschillende ateliers. Naast schilderijen restaureren zij ook beeldhouwwerken; glas en glasramen; leder en perkament; metaal; muurschilderingen; steenachtige materialen; textiel.

De restaurateur draagt een grote verantwoordelijkheid, maar hij staat er niet alleen voor. Verschillende specialisten werken samen aan de restauratie van een kunstwerk. De restaurateur werkt samen met kunsthistorici, fotografen en laboratoriumspecialisten.

De kunsthistorici spelen uiteraard een belangrijke rol bij elke restauratie. Met hun kennis van de geschiedenis van de kunst kunnen ze werken opsporen, hun betekenis begrijpen en hun kwaliteit beoordelen, wat bepalend is voor de uit te voeren handelingen.

De fotografen maken niet alleen traditionele foto's van de kunstwerken, maar ook opnamen met ultraviolet licht, röntgenfoto's en infrarood-reflectografie. Een infraroodgevoelig toestel kan soms schetsen of voorbereidende studies onder de verflaag opsporen.

De laboratoriumspecialisten gaan op zoek naar de datering (met name door dendrochronologie of jaarringenonderzoek, radiokoolstof, enz.), analyseren en identificeren de pigmenten en de bindstoffen om de eigenschappen en soms de authenticiteit van het kunstwerk vast te stellen; ze doen ook testen op nieuwe producten om nieuwe restauratietechnieken te vinden.


Belgium.be