Echt of vals: het schilderijtje Maria Magdalena

Wat gebeurde er met het schilderij Maria Magdalena

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden niet enkel kunstwerken geroofd, maar bloeide voornamelijk in West-Europa een kunsthandel op. De verzamelaar Renders verkocht na maandenlange onderhandelingen in 1941 zijn volledige collectie van 20 schilderijen van ‘Vlaamse Primitieven’ aan H. Göring, één van de belangrijkste nationaal-socialistische collectioneurs. Een deel van de schilderijen kwam in zijn residentie Karinhall terecht, één ander deel ruilde en verkocht hij tijdens de oorlogsjaren voor schilderijen van andere oude meesters. Een van de spilfiguren in de transactie Göring-Renders was A. Miedl, zijn vertrouwensman die in Amsterdam de joodse kunsthandel Goudstikker in zijn bezit had genomen.

Na de bevrijding van Europa werd de restitutie van de Renderscollectie de topprioriteit van de Belgische Staat. Ongeveer de helft van de Renderscollectie werd gerecupereerd en werd tot op vandaag ondergebracht in de Belgische musea te Brussel, Doornik, Brugge en Antwerpen. Maar de overige helft van de schilderijen bleef onvindbaar en werd internationaal gezocht en gesignaleerd als verdwenen eigendom van België. A. Miedl werd in 1946 gesignaleerd met een deel van de ontbrekende Renderscollectie in Spanje, waartoe het paneel Maria Magdalena behoorde. Hij verkocht het paneel Maria Magdalena tijdens de jaren zestig aan een Scandinavische verzamelaar, die hij vanzelfsprekend in het ongewisse liet over de echtheid en het oorlogsverleden van het kunstwerk.