Onderzoeksproject P4S/24E/REFRESH (Onderzoeksactie P4S)
In de context van museale collecties en de gebouwde omgeving vormt het cultureel erfgoed een unieke troef in sociaal-cultureel en economisch opzicht. Het klimaat in Europa verandert sneller dan in andere regio’s en gaat gepaard met extreme weersomstandigheden die leiden tot droogtes en overstromingen, zware stormen en intense hittegolven, die vaak verwoestende natuurbranden veroorzaken. Terwijl de impact van klimaatverandering op de samenleving en ecosystemen veel aandacht heeft gekregen, zijn de gevolgen voor het cultureel erfgoed grotendeels over het hoofd gezien.
De belangrijkste factor voor de sterke impact van klimaatverandering op erfgoedlocaties (historische gebouwen met collecties, omringd door een natuurlijke omgeving) is water (in overvloed of tekort) en de overdracht ervan. In deze context heeft het project tot doel de rol van de watercyclus bij het behoud van erfgoedlocaties te begrijpen, met een holistische benadering die het watertransport op drie schaalniveaus beschouwt:
- Vloeibaar water in de natuurlijke omgeving (bodem en vegetatie in tuinen en parken)
- De overdracht van water, van vloeistof naar waterdamp, binnen de gebouwschil (monument)
- De overgang van waterdamp naar vloeibaar water in het interieur en in de collecties (binnenklimaat en condensatieverschijnselen)
Ons doel is om hefbomen te identificeren binnen de watercyclus op het niveau van de erfgoedsite, voor een optimale conservering van cultureel erfgoed, terwijl we het waterbeheer verbeteren en het energieverbruik verminderen. De correlatie van watertransporten tussen deze drie schaalniveaus zal worden bestudeerd in relatie tot klimaatdata (verleden, heden en toekomst) aan de hand van vier casestudy’s: het Louvre-paleis, het Gruuthusemuseum, Blenheim Palace en het Dogenpaleis. Deze zijn representatief voor verschillende soorten klimaten en contexten (stedelijk en landelijk).
Met behulp van deze adaptieve maatregelen zal het project vaststellen hoe de relatie tussen natuur en cultuur (bodem–vegetatie–monument–collecties) een bron kan zijn voor de veerkracht van het cultureel erfgoed en voor klimaatmitigatie
