B. OBJECTGEORIËNTEERDE BENADERING

B4. ADIOS : Geavanceerde ontwikkelingen in objectsystemen


Prof. W. VAN DE VELDE, VUB, Lab. voor Kunstmatige Intelligentie
Pleinlaan 2, 1050 Brussel

Het doel van het ADIOS project was de verdere ontwikkeling en profilering van KRS, een bestaande objectgerichte kennisrepresentatietaal. Het was de bedoeling om KRS uit te bouwen tot een volwaardige omgeving voor de ontwikkeling van complexe softwaresystemen. ADIOS gaat dus voornamelijk over kennistechnologische werktuigen.

De technische realisaties van het project zijn de volgende :

Binnen een snel evoluerend technologisch landschap werden de aksenten binnen het ADIOS project regelmatig verlegd. Op deze manier werd niet enkel de academische relevantie van de resultaten nagestreefd. Deze moeten ook aansluiten bij de noden van de toekomst.

Twee belangrijke verschuivingen kunnen worden vastgesteld. De eerste verschuiving is van objectgerichtheid naar een component-perspectief. Objectgerichtheid is vooral een implementatietechniek. Hoewel het ook als een conceptualisatiebenadering kan beschouwd worden is de expressieve kracht van de ontologie der objecten te klein om complex probleemoplossend gedrag te kunnen uitdrukken. Eind van de jaren 80 en begin 90 werd daarom de notie van kennis-niveau (knowledge level), tot een praktisch werktuig uitgewerkt. De "Components of Expertise" van Luc Steels is bijzonder invloedrijk in die context, en werd dan ook gevolgd binnen ADIOS. Objectgerichtheid werd, op het conceptueel niveau, vervangen door componentieel modeleren vanuit de drie perspectieven van taak, methode en domeinmodel. Alle doelen van ADIOS werden in het licht van deze verschuiving opnieuw geïnterpreteerd. Zo werkt het beheer van de consistentie nu volledig op het kennis-niveau, reflectie is niet langer computationeel maar op het kennis-niveau, enzovoort. Bovendien bleek dat het programmeerprobleem waarop ADIOS oorspronkelijk gericht was, eenvoudiger werd door een goede conceptuele benadering, in die mate zelfs dat we een gedeeltelijk automatische code-generering konden realiseren, nog steeds volgens een objectgerichte stijl.

De tweede verschuiving binnen ADIOS is er een van objectgerichtheid naar agent-gerichtheid. Binnen dit project waren er hiervoor twee motivaties. Ten eerste wilden we het gebruik van Internet exploreren voor het opbouwen en uitwisselen van kennis-modeleringsexpertise (on-line bibliotheken). Algauw bleek dat de snelle verspreiding van netwerken ook een invloed heeft op het soort van systemen dat men tegenwoordig wil bouwen. Toepassingen in een netwerk-omgeving worden opgevat, als multi-agent systemen : verzamelingen van onafhankelijke en autonome entiteiten, agenten genoemd. Er is een onomkeerbare trend weg van de monolotische alleenstaande invoer-uitvoer systemen, naar gedistribueerde, open een sterk interactieve toepassingen. Het agenten-paradigma is de logische stap in die richting.

Geen van deze verschuivingen - naar conceptueel modeleren en naar agent-gerichtheid - werd in het oorspronkelijke ADIOS voorstel geanticipeerd. Door deze verschuivingen echter vormen de technische resultaten van het ADIOS project een soliede basis voor toekomstig onderzoekswerk. Het ADIOS team had zichzelf kunnen opsluiten in de veilige maar enge objectgerichte context. In plaats daarvan werd een toekomstgerichte integratie bereikt van kennistechnologie, leertechnieken, en objectgerichtheid, resoluut gericht op het agenten-paradigma. Hierdoor, en in termen van impact is dit ongetwijfeld het belangrijkste resultaat van het project, heeft deze groep zich snel een stevige reputatie kunnen verwerven voor onderzoek naar multi-agenten systemen en toepassingen van agenten. Zonder het ADIOS project was deze (noodzakelijke) transitie moeilijker geweest.

Inhoud Volgende Artikel