Geomantisch kompas, begin 19de eeuw
Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis
Inv. EO.383

OBJECT 3
Geomantisch kompas (luopan)

China, Xin’an district (Provincie Guangdong), ca.1900
Hout, inkt, metaal; opschrift op de achterzijde “Xin’an Xiu yi, Wang Yangxi
Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis, inv. EO.383, herkomst Louisiana Purchase Exposition (StLouis World's Fair) 1904

Het kompas bestaat uit een kleine metalen medaillon (de hemelplaat) in het midden, dat de bewegende naald bevat, beschermd door een glasplaatje. Dat medaillon is gevat in een houten ronde plaat (de aardplaat), die in dit geval is ingedeeld in 22 concentrische cirkels met allerhande opschriften. Zo herkennen we in de eerste cirkel van binnenuit, de 8 trigrammen uit de Yijing (Boek der Veranderingen), en in de vierde cirkel van buitenaf, de ideogrammen voor de 5 natuurelementen water, vuur, metaal, hout en aarde. De andere cirkels bevatten aanduidingen voor systemen als de maanhuizen, sterrenbeelden enz.
De Chinese term voor geomantiek is fengshui. Letterlijk betekent dit: wind en water. Fengshui heeft als doel de ideale plaats aan te duiden voor het implementeren van een begraafplaats, een gebouw of zelfs een volledige stad. Om die te kunnen bepalen, wordt ook rekening gehouden met topografische elementen in het landschap: de ligging van waterlopen, bergen enz. 

Het principe van het magnetisme, was in China reeds gekend in de Han-dynastie, de magnetische afwijking al in de 11de eeuw, misschien zelfs vroeger. Ook de uitvinding van het magnetisch kompas, dat het zuiden aanwees (en niet het noorden),  is toe te schrijven aan de Chinezen. Het werd gebruikt in de geomantiek en kreeg pas later een toepassing in de scheepvaart. Dat was in de Song-dynastie van essentieel belang voor de Chinese economie en voor de verkenning van de Indische oceaan door Chinese zeevaarders.  Het magnetisch kompas zou vervolgens dankzij de Arabieren in Europa zijn geïntroduceerd. 



<< Terug naar de objectenlijst


Design by Mobifreaks.com