Ertel & Sohn (München)
Theodoliet van Ertel, precisie-instrument gebouwd, 1855
Koninklijke Sterrenwacht van België
Inv. ID 065

OBJECT 6
Theodoliet van Ertel,
precisie-instrument gebouwd door «Ertel & Sohn – Munchen» in 1855 (Inv ID 065)

Dit instrument maakte deel uit van de tweede reeks precisie-instrumenten die Adolphe Quetelet in de periode 1853-1857 bestelde. Quetelet was de eerste directeur van de Sterrenwacht van Brussel die in 1891 de Koninklijke Sterrenwacht van België werd.

De theodoliet werd meer voor geodetische dan voor astronomische waarnemingen gebruikt: vooral om de relatieve positie van een plaats ten opzichte van andere plaatsen te bepalen. De tussenafstanden konden wel enkele kilometers zijn. De leerlingen van de Koninklijke Militaire School, die op de Sterrenwacht hun stage kwamen doen, oefenden hiermee onder leiding van Quetelet, die ook professor aan dezelfde school was.

De richtkijker heeft een oculair met prisma en een draadmicrometer. Het objectief heeft een diameter van 40 cm en een brandpuntsafstand van 50 cm. De azimutcirkel heeft een diameter van 350 mm. De zilveren rand is verdeeld om de 3 boogminuten. Vier noniussen maken metingen mogelijk met een nauw­keurigheid van 2 boogseconden en twee micrometri­sche microscopen geven de aflezing tot op de boogse­conde. De verticale cirkels hebben op de zilveren rand schaalverdelingen om de 3 minuten, zodat een nauwkeurigheid van een boogminuut met behulp van een nonius is verzekerd; twee micrometrische microsco­pen leveren de boogseconde.

Afstammelingen van de theodoliet, de GNSS-ontvangers (Globaal Navigation Satellite System), zijn niet zo elegant, maar wel eenvoudiger in gebruik en nauwkeuriger! Deze kleine apparaten vangen het signaal van GNSS-satellieten (zoals GPS, GLONASS en Galileo) op en laten toe een positie met een centimeternauwkeurigheid te bepalen.


<< Terug naar de objectenlijst



Design by Mobifreaks.com