Materiaal aangepast aan de baby

Draagwieg voor baby's

 

Draagwieg voor baby's
Etnische groep: Cheyenne of Sioux-Lakota
Vlakten, Verenigde Staten
Hout, leder, textiel, metaal en glaskralen, 1860-1880
H. 119 cm
Museum Kunst & Geschiedenis
ETAM 8658 (schenking van verzamelaar H.G.Bayer, 1933)

 

 

Deze draagwieg voor baby's uit leder en textiel is overdekt met kralen en bevestigd op een soort van houten slede in de vorm van een omgekeerde letter A. Deze vorm laat toe de baby op de rug te dragen, hem verticaal tegen de zijkant van een tipi te laten rusten of zelfs aan de flank van een paard vast te maken tijdens verplaatsingen.
Meestal zijn het de vrouwelijke familieleden van een zwangere echtgenote die dergelijke draagwiegen maken. Ze versieren deze met symbolische motieven om de levenskracht en bescherming van de baby die verwacht wordt te verzekeren. Het bovenste deel van de slede is versierd met metalen spijkers, een bewijs van de welvaart van de ouders. Een groot deel van de reiswieg is overdekt met witte kralen met daarin blauwe motiefjes die herinneren aan gestileerde tipi's (of zweethutten) in combinatie met andere motieven met rode, groene en gele kralen. Onderaan is het leder zichtbaar en werden er enkele motieven in gekleurde kralen direct op het leder genaaid.

 

Sioux-Lakota kinderen noemt men Wakanhejapi, wat 'zij zijn gewijd' betekent. Deze naam getuigt van de belangrijke plaats die kinderen bekleden binnen de traditionele Indiaanse maatschappij. Ze worden uitzonderlijk liefdevol behandeld door hun moeder, de andere vrouwen van de familie en ook door de ooms van moederszijde. De mannen dragen bij aan hun opvoeding door hen te leren stappen, zwemmen en paardrijden. Pas vanaf de leeftijd van 6-7 jaar houden vrouwen zich bezig met de opvoeding van de meisjes en mannen met deze van de jongens.

Image

 

Draagwieg voor baby's met bloemenversiering, Nez Percé,
Foto gemaakt in 1911 door Edward Sheriff Curtis
(1868-1952)

Image

Assiniboine moeder met haar kind.
Foto gemaakt in 1928 door Edward Sheriff Curtis
(1868-1952)

Image

 

Kiowa vrouw met haar kind.
Foto gemaakt tussen 1889 en 1907 door Christopher Charles Stotz (1851-1932) in zijn atelier in El Reno, Oklahoma. C. Stotz is een van de allereerste Amerikaanse fotografen die zich interesseerde in het dagelijkse leven van de inheemse bevolking van Amerika.

De bevolking van de Grote Vlakten

 

De etnische groepen van de Vlakten wonen in het centrale deel van het Noord-Amerikaanse territorium, in een grote prairievlakte die zich uitstrekt vanaf de Rocky Mountains tot aan de Mississippi en die in het Noorden de Canadese provincie Alberta en in het Zuiden de staat Texas omvat.
Vanaf het begin van de lente trekken miljoenen bizons over de prairie om er zich te voeden en te kalveren. Deze seizoensgebonden migraties ritmeren de economie van de Prairie. De bizonjacht is levensnoodzakelijk. Het bizonvlees wordt vers of gedroogd gegeten. De huid wordt verwerkt tot tenten of kleding. De jacht wordt aangevuld met het plukken van planten en wilde bessen.
De bizonjacht vormt de gelegenheid voor grote interetnische bijeenkomsten. Er worden verbonden gesloten, huwelijken en religieuze ceremoniën georganiseerd, onder andere de zonnedans waarbij de gemeenschappen bijeenkomen.

Voor de contacten met de Europeanen verplaatsten de bevolkingsgroepen van de Vlakten zich te voet. De invoering van het paard ging het traditionele leven volledig veranderen, waardoor de sedentaire etnische groepen gedwongen werden nomaden te worden. Het paard maakte snelle verplaatsingen mogelijk. Te paard jagen op bizons is heel wat doeltreffender en verzekert het aanleggen van voedselreserves voor de ganse gemeenschap.

 


De families slaan hun kampen op langs waterlopen. Ze leven onder tipi's in bizonhuid die men over houten palen spant. Men naait een tiental huiden samen en versiert deze met verf.
De bevolking van de Vlakten is vermaard om de grote esthetische waarde van hun opschik. De vrouwen reinigen en behandelen de huiden en transformeren deze in kledingstukken (mantels, hemden, jurken, beenbeschermers, mocassins). Deze versieren ze door er borduurwerk op te naaien gemaakt uit gekleurde stekels van stekelvarkens. Ze gebruiken ook allerlei soorten natuurlijke kralen en elandhaar.
De contacten met de Europeanen en de komst van afgevaardigden van de religieuze ordes veranderen hun artistieke gewoontes. De komst van metalen naalden en van kleurige glaskralen die klaar zijn voor gebruik biedt hun creativiteit meer vrijheid.

 

 

Geboorte en opvoeding


In de Vlakten is de sociale organisatie gebaseerd op een strikte taakverdeling. De mannen gaan op jacht en visvangst. De vrouwen besteden veel tijd aan het reinigen en behandelen van de huiden.
Vanaf jonge leeftijd worden de kinderen voorbereid tot het opnemen van hun rol in deze gemeenschap waarin man en vrouw complementair zijn.
Bij de geboorte bewaart men de navelstreng van het kindje en bergt deze op in een klein beursje in huid, versierd met stekelvarkenspennen. Die beursjes hebben de vorm van een schildpad voor de meisjes en van een hagedis voor de jongetjes.
De ouders maken voor hun kinderen speelgoed dat hen zal helpen zich voor te bereiden op hun latere taak. De vader maakt voor zijn zoon een houten boog met pijlen. Vanaf zijn adolescentie bereiden de volwassen mannen van de clan zijn opname in hun krijgsgemeenschap voor. De droominterpretatie speelt een belangrijke rol in de initiatie van de jonge krijgers. Geïsoleerd in de vrije natuur gaan ze op zoek naar een visioen. Na hun terugkeer uit deze afzondering die verschillende dagen kan duren, decodeert men alle signalen die ze opvingen uit de bovennatuurlijke wereld. De jongens moeten ook hun moed bewijzen door arendsveren te verzamelen. De meisjes krijgen van hun moeder een miniatuur draagwieg en popjes om hen met hun rol als moeder vertrouwd te maken. Zodra ze een naald kunnen vasthouden, leren ze hoe ze huiden moeten looien en hoe de stekels van stekelvarkens soepel te maken.

 

De Cheyennes


De naam Cheyenne komt van het Sioux Sha-iye-na en betekent 'spreekt rood'. De Sioux duiden met deze naam een volk aan dat een andere taal dan de hunne spreekt.
De Cheyennes noemen zichzelf Tsistsistas wat 'Ons Volk' betekent. Het Cheyenne dialect behoort tot de Algonkin taalgroep. Hun alfabet bestaat uit 14 letters. Ook vandaag nog zijn ze hierop zeer trots en waken ze erover om hun taal en tradities te beschermen. De Cheyennes zijn Algonkin die afkomstig zijn van het zuiden van de Grote Meren. Aan het einde van de 17de eeuw migreerden ze naar het Westen tot aan de Missouri waar ze hun dorpen vestigden en aan landbouw deden (maïs, pompoen, tabak …).
Rond 1760 verkregen ze paarden via de stammen in het Zuiden. Zoals de andere volkeren uit de Vlakten werden ze jagers-plukkers, stopten met de landbouw en het maken van potten en gingen onder tipi's in bizonhuid leven.

 

De Sioux Lakota

De naam Sioux die door de Europeanen gebruikt wordt, is afkomstig van het Algonkin woord siew wat slang betekent. Met dit woord duiden ze altijd hun vijanden aan. De krijgers worden geassocieerd met de Donder-Vogel die deze vijand vernietigd had.
De Sioux zijn een stam samengesteld uit 3 groepen: de Lakota (of Teton), de Nakota (of Yankton) en de Dakota (of Santee). De Oglala Sioux zijn een onderdeel van de Lakota. Zoals de Cheyennes zijn de Sioux afkomstig uit de streek van de Grote Meren.
Bij de etnische groepen van de Vlakten behoren de Sioux tot de meest bekende en meest aangehaalde, meer bepaald voor hun opmerkelijke veerkracht tegenover de aanvallen van het federale Amerikaanse leger. Gedurende de ganse 19de eeuw waren ze specialisten in het herhaaldelijk afsnijden van wegen, waardoor de karavanen de zo begeerde gronden in het Amerikaanse Westen niet konden bereiken. Ze gingen de geschiedenis in door hun aanvallen die ze op regelmatige basis organiseerden.
Hun grootste krijgers waren Crazy Horse en Sitting Bull, echte leiders van deze gemeenschap die hun moed bewezen door in 1876 het 7de cavalerieregiment van generaal Custer te verslaan tijdens de veldslag van Little Big Horn.



Contact: Anne-Françoise Martin - Medewerkster Amerikaanse collecties


Copyright © 2020 BELSPO