Geboorte van een brons - Renaissance van het materiaal

 

Constantin Meunier
De verloren zoon (De vergiffenis), 1892
Groep, brons (zandgiettechniek), 44,65 x 42,65 x 21,5 cm
Verworven van het echtpaar Charles Jacques-Meunier, Brussel, 1936
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België, inv. 10000/42

 

 

De 'geboorte' van een brons is een 'wedergeboorte' van een object dat al van tevoren in fysieke vorm bestond. Bronzen sculpturen zien immers pas het levenslicht na een hele serie van tussenstappen en bewerkingen. Dat beeldhouwers tijdens dit proces herhaaldelijk moeten vertrouwen op diverse vaklui (practiciens, mouleurs, bronsgieters, enz.) en dus hun ontwerp uit handen moeten geven, roept ergens misschien wel een parallel op met wat de vaderfiguur doormaakt in de parabel van de verloren zoon. Constantin Meunier (1831-1905) verbeeldt in 1892 de hereniging van deze twee Bijbelse personages. Hij doet dat door eerst met klei of was schetsen, studies en modellen te boetseren. Op basis van het afgewerkte, definitieve model wordt vervolgens een gipsen proefstuk gemaakt. Deze versie vertoont alle vormelijke kenmerken en details die ook in het bronzen beeld zullen aanwezig zijn. Het proefstuk zal in een moulage-atelier worden gebruikt om mallen te vervaardigen die deze eigenschappen in negatieve vorm overnemen. Voor Meuniers De verloren zoon gebeurt dit door het gipsen model af te drukken in kalkhoudend zilver- of kwartszand dat wordt vastgehouden in een chassis. Aangedrukt neemt dit materiaal een vaste vorm aan. In combinatie met een gewapende zandkern kunnen deze elementen vervolgens als matrijs worden gebruikt om vloeibaar brons in te gieten. Eenmaal uitgehard en ontdaan van de mal en kern, is een bronzen beeld het resultaat.

 

De beschreven methode wordt de 'zandgiettechniek' genoemd. Bij complexe composities worden de onderdelen van het beeld afzonderlijk gegoten. Met bronzen wiggen worden ze daarna aan elkaar gezet. Normaal gezien worden deze hechtingen weggewerkt door te ciseleren en te polijsten. Deze versie van De verloren zoon is echter onafgewerkt gebleven en geeft een inkijk in het complexe technische proces van zijn totstandkoming.


Copyright © 2020 BELSPO