Geboorte van een kunstwerk - Atelierscène

 

Jean Brusselmans
De schilder en zijn model (1931)
Olieverf op doek, 108 x 100 cm
Geschonken door Armand Brusselmans, zoon van de kunstenaar, Dilbeek 1980
Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België
Inv. 9232

 

 

Deze onafgewerkte atelierscène met een zelfportret biedt een zicht op diverse facetten van het creatieproces binnen de artistieke praktijk van Jean Brusselmans. De kunstenaar kijkt de toeschouwer direct aan en het in de lijn vervat model wordt op de rug gezien. Beide figuren tekenen zich af tegen een beperkt aantal grote geometrische vlakken, geritmeerd door sterke horizontalen en vertikalen. Aan de hand van schaalverschillen en sterke kleurtooncontrasten suggereert hij de ruimtelijkheid van het atelier. Als uitgangspunt voor deze eigenzinnige composities kiest de kunstenaar alledaagse, eenvoudige motieven uit de eigen leefwereld het interieur, zijn echtgenote, een stilleven, het omgevende landschap of een zeezicht. Met veel aandacht voor ritme en patronen,  kleurkracht en de impact ervan abstraheert en schematiseert hij deze scènes zonder ooit het domein van de figuratie te verlaten. Het resultaat is zeer herkenbare bijna abstracte kunst waarbij hij de beeldelement vrij in het vlak schildert. Deze benadering zou verkeerdelijk de indruk kunnen wekken dat zijn kunst louter ingegeven is door een rationale benadering. Bekijkt men echter de uitgebalanceerde verfaanbreng van dit werk "in nascendi" dan  herkent de aandachtige toeschouwer een zintuigelijke omgang met de materie, een intuïtief vermogen tot constructie en een aangeboren zin voor klassieke orde en harmonie. Niet voor niets had de kunstenaar er een hekel aan een expressionist genoemd te worden. Maar er is meer. Bekijkt de aandachtige toeschouwer de donkere zone links van het model en het grafisme aan de rechterkant ervan dan herkent hij respectievelijk fragmenten van een stilleven en patronen van een bloemetjesbehang in de onderliggende verflagen. Voor Brusselmans was het hergebruiken van doeken, met inbegrip van aangezette composities een veelvoorkomende praktijk. Zodoende schonk hij vele onder hen een tweede leven.


Copyright © 2020 BELSPO