BRUSSEL, 01/04/2026 - Na bijna twee jaar stilliggen in de militaire haven van Zeebrugge is het Belgisch oceanografisch onderzoeksschip RV Belgica vandaag terug op zee. Tijdens een persbezoek aan de marinebasis van Zeebrugge kondigen minister van Wetenschapsbeleid Vanessa Matz en minister van Defensie Theo Francken officieel de terugkeer van dit vlaggenschip van het Belgisch en Europees marien onderzoek aan.
De RV Belgica is eigendom van de Belgische staat en wordt beheerd door BELSPO en het Koninklijk Belgisch instituut voor Natuurwetenschappen (KBIN). Het schip vaart als hulpvaartuig van de Belgische Marine en wordt uitgebaat door de Franse rederij Genavir. Het lag stil sinds juni 2024 als gevolg van een juridisch geschil. Dankzij de onderhandelingen van minister Matz en minister Francken, met de cruciale medewerking van BELSPO, het KBIN en de nieuwe directie van Genavir, werd eind oktober 2025 een akkoord bereikt dat de hervatting van de missies onder versterkte voorwaarden mogelijk maakt.
Na een onderhoudsbeurt in het droogdok bij scheepswerf EDR in Antwerpen en een eerste uitvaart op 16 maart 2026, heeft het schip zijn wetenschappelijke activiteiten volledig hervat, met al 34 missies gepland voor de rest van het jaar.
Een drijvend laboratorium in het hart van het Belgisch marien wetenschapsbeleid
De RV Belgica staat in voor het permanente toezicht van de Noordzee door continu gegevens te verzamelen over biologische, chemische, fysische, geologische en hydrodynamische processen. De missies bestrijken uiteenlopende domeinen: het testen van nieuwe vismethodes, het uittesten van drones, het monitoren van de impact van windmolenparken en zandwinning op het mariene ecosysteem.
Dit onderzoek is essentieel voor de fundamentele wetenschap, zoals de studie van geologische, biologische en chemische processen, maar ook om de impact van menselijke activiteiten op het ecosysteem van de Noordzee te meten, duurzame vistechnieken te ontwikkelen en onze territoriale wateren te beschermen. Met zijn 400 m² aan laboratoria ondersteunt het schip bijna 1.000 wetenschappers van alle Belgische universiteiten, en dient het tegelijkertijd als trainingsplatform voor toekomstige officieren van de Belgische Marine.
Het schip kan onderzoek uitvoeren van de ondiepe Belgische kustwateren tot in de koude arctische wateren in het verre noorden, alsook tot de grote dieptes van de Middellandse Zee en Atlantische Ocean. Zo heeft het in 2022 bijvoorbeeld twee succesvolle campagnes uitgevoerd in de Middellandse Zee om onder andere aardbevingen onder de zeebodem te onderzoeken. Een jaar later bracht de RV Belgica tijd door in Groenland, waar onderzoekers nagingen hoe smeltende gletsjers een impact hebben op de ecosystemen van de lokale fjorden.
Een versterkte rol voor de Marine
De RV Belgica is ook een hulpschip van de Marine. Dat betekent dat Defensie instaat voor de werking op zee, de navigatie en de veiligheid aan boord. De Marine zal het schip dan ook actief inzetten voor de opleiding van toekomstige officieren en matrozen. Op zee leren zij samenwerken, navigeren en omgaan met echte operationele omstandigheden— ervaring die essentieel is voor een moderne krijgsmacht. Zo investeren we doelgericht in goed opgeleid varend personeel dat klaarstaat voor elke missie.
Daarnaast wordt de Belgica een platform voor innovatie en experimentatie. Nieuwe technologieën zoals drones en autonome systemen — op, onder en boven water — kunnen er getest worden in realistische omstandigheden. Bemanningen trainen ermee, scenario’s worden geoefend en capaciteiten worden ontwikkeld die nodig zijn om de maritieme uitdagingen van morgen aan te gaan. Ook op het vlak van maritieme situational awareness speelt het schip een belangrijke rol. De Belgica helpt veranderingen op zee en de zeebodem in kaart te brengen en draagt bij aan de bescherming van kritieke infrastructuur zoals kabels en windparken. De aanwezigheid van het schip op zee heeft bovendien een ook ontradend effect: het is naast de andere schepen van de marine een extra schip op zee en toont dat we onze wateren controleren en bewaken.
Tot slot speelde de Marine een sleutelrol in de heropstart van het schip. Door haar maritieme expertise heeft ze meegewerkt aan een pragmatische oplossing, en geholpen om een vastgelopen dossier opnieuw vlot te trekken. Het resultaat is duidelijk: een operationeel schip, klaar voor de toekomst — in dienst van wetenschap én veiligheid.
‘België is een klein land met grote wetenschappelijke ambities, of het nu gaat om de ruimtevaart of om onderzoek naar zeeën en oceanen. De heringebruikname van de Belgica is uitstekend nieuws voor het Belgische wetenschappelijke onderzoek en voor de geloofwaardigheid van ons land op maritiem vlak. Dankzij dit wetenschappelijk onderzoek moedigen we innovatie aan en bereiden we ons land en onze samenleving voor op uitdagingen zoals de klimaatverandering.’
Vanessa Matz | Federaal minister van Wetenschapsbeleid
‘De heringebruikname van de Belgica II betekent niet alleen een nieuwe start voor het wetenschappelijk onderzoek, maar ook een versterking van onze marinecapaciteiten. Dit schip zal een unieke brug vormen tussen wetenschap en defensie: onze jonge officieren en matrozen krijgen de kans om te trainen in realistische omstandigheden aan boord van een technologisch hoogstaand vaartuig. Zo bouwen we samen aan een sterke, innovatieve en toekomstgerichte marine, in dienst van België en onze partners op zee.’
Theo Francken | Minister van Defensie
‘De Belgica is een strategische infrastructuur voor België. Haar wederindienstneming is uitstekend nieuws voor de onderzoekers, voor de Marine en voor de geloofwaardigheid van ons land in de internationale wetenschappelijke fora. Ik wil de inzet van alle betrokken teams, BELSPO, KBIN, Defensie en Genavir, in de verf zetten. Zij zijn er in een veeleisende context samen in geslaagd een oplossing te vinden die de uitdagingen het hoofd biedt.’
Arnaud Vajda | Voorzitter van het directiecomité, POD Wetenschapsbeleid (BELSPO)
‘De Belgica vaart opnieuw. Het schip staat symbool voor België’s ambitie in wetenschappelijk onderzoek, innovatie en maritieme expertise, en toont de sterke samenwerking tussen de Marine en de wetenschappelijke wereld. De Belgica wordt bovendien een opleidingsplatform waar toekomstige officieren hun vaardigheden aanscherpen — een investering in de toekomst van onze Marine en onze maritieme capaciteiten. Het schip zal ook een sleutelrol spelen in het testen en trainen met nieuwe technologieën zoals drones en autonome systemen. Zo bereiden we ons voor op de maritieme uitdagingen van morgen, en zetten we koers naar veilige en duurzame zeeën.’
Divisieadmiraal Tanguy Botman | Commandant van de Marine
Hannelise Boerjan
Woordvoerder
+32 494 33 77 42
hannelise.boerjan@belspo.be
Met meer dan 2 500 medewerkers is de POD Wetenschapsbeleid of BELSPO (dat staat voor Belgian Science Policy Office), als centrale actor van het wetenschapsbeleid, geen instelling als een andere. Samen met vier directies en tien erkende federale wetenschappelijke instellingen, hebben wij als opdracht het wetenschappelijk onderzoek en de innovatie op alle gebieden te stimuleren, met als doel een betere toekomst voor België.
BELSPO is werkzaam op uiteenlopende gebieden, te weten ruimtevaartonderzoek en -toepassingen, financieren van wetenschappelijke onderzoeksprogramma’s, inpassen van nationale en internationale onderzoekers in een netwerk, klimaatonderzoek en financieren van de koninklijke musea. BELSPO beheert ook het Prinses Elisabethstation op Antarctica en is eigenaar van RV Belgica II, het oceanografisch onderzoeksschip.
Bij BELSPO zijn wetenschap en cultuur nauw verweven met de bedoeling een beter geïnformeerde, duurzamere en harmonieuzere samenleving tot stand te brengen. Wij leveren de federale regering betrouwbare en gevalideerde gegevens waarmee zij weloverwogen beslissingen kan nemen ter bestrijding van de klimaatverandering en op het gebied van de biodiversiteit, het poolonderzoek, de digitalisering, de erfgoedwetenschap en voor alle uitdagingen waar onze samenleving voor staat.
BELSPO, dat centraal wordt aangestuurd in het WTC III in Brussel, beheert een jaarlijks budget van meer dan 664 miljoen euro.
Adres: WTC III - Simon Bolivarlaan 30 - bus 7, 1000 Brussel
Website: www.belspo.be
