Er is wet- en regelgeving om de dreigingen het hoofd te bieden, waaraan je instelling dient te voldoen (compliance). Zo gelden er binnen de Europese Unie strenge regels voor de uitvoer van ‘dual-use’ -producten en technologie die naast civiele ook militaire toepassingen hebben (dubbel gebruik). Het gaat om alle vormen van overdracht, dus ook via e-mail of een cloud-dienst. Zuiver fundamenteel wetenschappelijk onderzoek en technologie die zich reeds in het publieke domein bevinden zijn uitgezonderd van exportcontrole. Twijfel je of de exportregels van toepassing zijn, dan kan je beroep doen op bevoegde bestaand diensten (vnl. regionaal) in ons land .
Daarnaast zijn er internationale sanctieregimes van kracht tegen landen, organisaties en personen. Het actuele overzicht is te vinden op www.sanctionsmap.eu . De sancties bvb. tegen Noord-Korea en Iran zijn voor kennisinstellingen in het bijzonder relevant: ze vormen de basis voor het verscherpt toezicht dat voor een beperkt aantal vakgebieden geldt.
Sommige landen (ook België) werken aan maatregelen om het handelings-perspectief van kennisinstellingen en overheden verder te vergroten. Zo werkt men al bvb in Nederland aan een toetsingskader dat voorziet in een gerichte screening van personen die toegang willen tot kennisgebieden met een hoog risico voor de nationale veiligheid én aan een bijzonder wetsontwerp mbt. buitenlandse investeringen, fusies en overnames. De wet richt zich op vitale aanbieders en op organisaties die beschikken over sensitieve technologie.
Er zijn verschillende gedragscodes over onderzoeksveiligheid. Deze zijn niet-bindend, maar wel richtinggevend. Zo is er bvb het kennisveiligheidskader UNL (www.universiteitenvannederland.nl ) en zijn er de EU guidelines on tackling R&I foreign interference van de Europese Commissie. Diverse landen hebben intussen gelijkaardige gedragscodes uitgewerkt. Deze maken het makkelijker om met buitenlandse partners het gesprek over OV te voeren.
In ons land wordt gewerkt aan een gecoördineerd ondersteunend kader voor OV. Verschillende beleidsniveaus inzake wetenschapsbeleid zijn daarover in dialoog (federaal, regio’s, gemeenschappen) alsook met betrokken departementen zoals justitie (o.a. staatsveiligheid), buitenlandse zaken, binnenlandse zaken, economische zaken.
