Culturele diplomatie

De EU beschouwt naast wetenschappelijke diplomatie ook culturele diplomatie als een belangrijk instrument van haar externe betrekkingen. Cultuur draagt bij aan wederzijds begrip, vertrouwen en duurzame internationale partnerschappen en versterkt zo de positie van Europa in de wereld.

Met de Joint Communication Towards an EU Strategy for International Cultural Relations (2016) ^[1] legde de EC de basis voor een gezamenlijke Europese aanpak van internationale culturele betrekkingen. Deze werd verder uitgewerkt in de Raadsconclusies over Culture in the European Union's External Relations (2017) ^[2] en in de EU Strategic Approach to International Cultural Relations and a Framework for Action (2019) ^[3]. Daarin wordt benadrukt dat culturele diversiteit en interculturele dialoog niet alleen de samenhang binnen Europa versterken, maar ook bijdragen aan constructieve internationale relaties, gebaseerd op wederzijds respect, vertrouwen en gedeelde waarden.

Binnen zowel de onderzoeks- als de beleidswereld bestaat een brede consensus over de maatschappelijke meerwaarde van cultuur en erfgoed. Naast hun bijdrage aan identiteit, sociale cohesie, welzijn en maatschappelijke weerbaarheid, spelen cultuur en erfgoed ook een belangrijke rol in internationale samenwerking. Zij creëren ruimte voor wederzijds leren, interculturele dialoog, kennisuitwisseling en het opbouwen van duurzame vertrouwensrelaties tussen landen en samenlevingen.

Tegelijkertijd ligt er een belangrijke wisselwerking tussen cultuur, erfgoed en wetenschap. Het domein van “heritage science” brengt wetenschappelijke expertise en erfgoedzorg samen en draagt bij aan het behoud, de interpretatie en het duurzaam beheer van cultureel en natuurlijk erfgoed. Dit is bijzonder relevant in het licht van mondiale uitdagingen zoals klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, digitalisering en de toenemende kwetsbaarheid van erfgoed door natuurrampen en andere bedreigingen. Wetenschappelijke samenwerking rond erfgoed kan zo niet alleen bijdragen aan kennisopbouw en bescherming van erfgoed, maar ook nieuwe mogelijkheden creëren voor internationale dialoog en samenwerking.

De Europese Unie benadrukt daarbij de complementariteit tussen het Europese optreden en de culturele diplomatie van de lidstaten, waarbij de wisselwerking tussen cultuur, erfgoed, wetenschap en internationale samenwerking nieuwe kansen biedt voor een geïntegreerde benadering van culturele en wetenschappelijke diplomatie ^{[4] [5]}.

De Europese Unie beschouwt culturele diplomatie als een belangrijk onderdeel van haar externe optreden en benadrukt daarbij de complementariteit tussen het Europese beleid en de culturele diplomatie van de lidstaten. Cultuur vormt binnen de Europese benadering een belangrijk focusthema voor internationale samenwerking, naast andere strategische domeinen zoals wetenschap, ruimtevaart en technologie. De wisselwerking tussen cultuur, erfgoed, wetenschap en internationale samenwerking kan daarbij bijdragen aan wederzijds begrip, kennisuitwisseling en duurzame internationale partnerschappen.

  Home