Nieuws

15.06.2026 - Schrijf je in voor de Citizen Science Netwerkdag!

Op maandag 28 september 2026 organiseert Scivil samen met Beweging.net, VITO en het VUB Citizen Science Contactpunt de volgende Citizen Science Netwerkdag.

Verwacht een inspirerende keynote, boeiende presentaties en inhoudelijke workshops rond diverse aspecten van citizen science, evenals een aangename netwerklunch!

Thema’s zijn onder andere: beleidsimpact, effectieve communicatie, inclusie en diversiteit, hoe je start met citizen science, en nog veel meer. De sessies zijn in het Engels en Nederlands en richten zich zowel tot beginners als ervaren citizen science-beoefenaars.

Ontdek het programma: www.scivil.be/event/citizen-science-netwerkdag-2026.
Schrijf je hier in: rvosociety.wufoo.com/forms/citizen-science-netwerkdag-28-september-2026

15.06.2026 - België: een vruchtbare bodem voor Citizen Science

DAILY SCIENCE heeft recent een artikel gepubliceerd over het Belgische Citizen Science landschap. In dit artikel duiken ze in de meest recente Citizen Science Scan die door Scivil werd gepubliceerd.

Wat is DAILY SCIENCE? DAILY SCIENCE is een gratis Belgisch, Franstalig, dagblad, gewijd aan populaire wetenschap en het verspreiden van kennis. Het dagblad werd opgericht, en wordt geleid door professioneel journalist Christian Du Brulle, en is volledig beschikbaar online. De schrijvers van DAILY SCIENCE willen hun lezers helpen om hedendaagse wetenschap beter te begrijpen en te waarderen.

DAILY SCIENCE duikt in de wereld van onderzoek, wetenschap, en innovatie, voornamelijk gesitueerd in België, maar ook in Europa en de rest van de wereld. Alle wetenschappelijke disciplines komen aan bod, van gezondheid, innovatie en het milieu, tot humane wetenschappen, economie, astronomie, en veel meer.

Ben je geïnteresseerd in wat ze te zeggen hebben over de Belgische Citizen Science initiatieven en Scivil’s Citizen Science Scan? Lees hun artikel op de DAILY SCIENCE website! Het artikel is beschikbaar in het Frans.

30.04.2026 - Scivil’s Citizen Science Scan 2025 is beschikbaar!

Citizen Science doet het goed in België. Op dit moment zijn er meer dan 240 Citizen Science projecten actief in heel België. Zowel het aantal projecten, als ook de deelnemers nemen toe. Deze groei is vooral te zien in Vlaanderen, maar ook in Franstalig België ontwikkelt Citizen Science zich snel, met initiatieven die steeds diverser worden en steeds meer aansluiten bij maatschappelijke vraagstukken.

Ben je benieuwd naar het Belgische Citizen Science landschap? Neem dan zeker een kijkje in Scivil’s Citizen Science Scan. Voor deze editie van de Citizen Science Scan werkte Scivil nauw samen met onderzoekers van UCLouvain. Het rapport is beschikbaar via de website van Scivil (in het Nederlands en Engels).

20.04.2026 - Citizen Science maand: Citizen Science in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika!

April is internationale Citizen Science maand en Belspo viert mee! Deze maand willen we de Citizen Science initiatieven in de Federale Wetenschappelijke Instellingen in de kijker zetten. Vandaag nemen we een (virtueel) kijkje in het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika.

In het oosten van de Democratische Republiek Congo is het Kivu Citizen Observers (KCO) netwerk operationeel sinds 2019. Deze groep gemotiveerde burgers werd in eerste instantie opgericht om rampen als gevolg van natuurrampen in de Kivu-regio te documenteren. Dit burgerwetenschapsinitiatief is gebaseerd op een sterke samenwerking tussen het Centre de Recherche en Sciences Naturelles de Lwiro, de Civiele Bescherming van Noord- en Zuid-Kivu en het Koninklijk Museum voor Midden-Afrika, als onderdeel van het HARISSA-project.

Dankzij de KCO's is er een database ontwikkeld van catastrofale gebeurtenissen in een voorheen ongedocumenteerde regio. Deze bevat nu meer dan 1200 gebeurtenissen. Deze gegevens, die gedeeltelijk zichtbaar zijn op deze webGIS, stellen geïnteresseerde onderzoekers in staat om de frequentie en intensiteit van deze fenomenen te bestuderen. De Civiele Bescherming van Noord- en Zuid-Kivu hebben ook toegang tot deze gegevens, waardoor ze op de hoogte kunnen blijven van de getroffen gebieden en op lange termijn het provinciale rampenplan kunnen ontwikkelen om een gepaste respons te bieden.

Théo Mana en David Bujiriri, onderzoekers aan het Lwiro Natural Science Research Centre en begeleiders van de KCO's, benadrukken de cruciale rol van dit netwerk en de missie van de KCO's, die veel verder gaat dan het registreren van rampen: “De burgerwaarnemers van Kivu positioneren zichzelf binnen hun gemeenschappen als belangrijke spelers in de bewustwording van het gedrag dat ze moeten aannemen, niet alleen om met deze rampen om te gaan, maar ook om ze te helpen verzachten. We zien momenteel een verandering in de gemeenschap”, zegt Théo. Bovendien onderstreept David, in deze bijzonder moeilijke tijd in het oosten van de DRC, de inzet en dynamiek van de KCO's die intact blijven.

Kom meer te weten over de KCO's in deze video, die je een idee geeft van de omvang van de problemen die de regio treffen, evenals de missie en motivatie van de KCO's. Een initiatief dat gevolgd en gesteund moet worden om het risico op rampen in de Kivu-regio te verminderen!

Alle info is ook beschikbaar op de website!

16.04.2026 - Citizen Science maand: Citizen Science bij de Koninklijke Sterrenwacht van België en het Planetarium!

April is internationale Citizen Science maand en BELSPO viert mee! Deze maand willen we de Citizen Science initiatieven in de Federale Wetenschappelijke Instellingen in de kijker zetten. Vandaag nemen we een (virtueel) kijkje bij de Koninklijke Sterrenwacht van België en het Planetarium.

Burgerwetenschap bij aardbevingsonderzoek
Jalhay. 16 maart 2026. 04u28 ’s ochtends.  Diep in de Ardennen. Plots wordt de aarde opgeschrikt door een aardbeving. Niet zo’n kleintje dat je niet voelt, nee, een aardbeving met een magnitude van 3.0! Een gebeurtenis met dergelijke magnitude gebeurt gemiddeld maar eens om de 10 jaar in België. De laatste aardbeving van deze grootte vond plaats in Kinrooi in 2018.

Enkele seconden na de aardbeving krijgen alle seismologen van de KSB al een eerste waarschuwing op hun telefoons dat er een aardbeving plaatsvond. Midden in de nacht spoedt de seismoloog die het eerste deze waarschuwing hoort zich naar zijn laptop en bekijkt online de seismische golven die binnenkomen op de verschillende Belgische en internationale seismische stations. Vrijwillig meet hij manueel alle golven om de aardbeving te lokaliseren. Al deze data zijn trouwens vrij beschikbaar omdat België als medeoprichter een cruciale rol speelde in de creatie van internationale datacenters (ORFEUS en EPOS) die al deze seismische data gratis verzamelen en aanbieden.

Wat de seismische stations ons niet vertellen, is wat de impact van deze aardbeving is op de lokale bevolking. Hoewel de stations geïnstalleerd op slechts enkele kilometers van het epicentrum al aangeven dat deze aardbeving kon worden gevoeld door de bevolking, toch hebben is de ervaring van de bevolking nodig! Wist je dat de KSB daarom de unieke burgerenquête “Heb je de aardbeving gevoeld?” organiseert op hun website? Deze enquête bestaat al meer dan 100 jaar, wat dit het oudste burgerwetenschappelijk instrument van België maakt. In de enquête wordt de ervaring van de lokale bevolking bevraagd, met eenvoudige vragen gaande van “Heb je de aardbeving gevoeld” en “bewoog je hangende lamp”, tot “is er schade aan je muur”… Met behulp van elk antwoord, kan de KSB een impactkaart maken van de gevoelde aardbeving.

Voor de Jalhay aardbeving vulden bijna 200 personen de enquête in, waarvan 184 mensen rapporteerden dat ze de aardbeving hadden gevoeld. De aardbeving kon worden gevoeld tot 50 kilometer van het epicentrum. Alle antwoorden werden eerst gegroepeerd in cellen van 10 x 10 km, en daarna werden ze omgezet in intensiteit: dit is een schaal specifiek opgemaakt om de hevigheid van de grondbeweging te kunnen beschrijven. In het epicentrum werd intensiteit III bereikt, wat duidt op een "zwakke" aardbeving, die vooral binnen voelbaar was. Nergens werd schade gerapporteerd. De reden hiervoor is de aanzienlijke aardbevingsdiepte van 18 kilometer, waardoor de vrijgekomen energie al aanzienlijk werd gedempt eer ze de oppervlakte bereikt.

Met deze succesvolle burgerwetenschappelijke resultaten informeren de seismologen van de KSB niet alleen de bevolking, maar lichten ze ook de overheid en crisiscentra in hoe de aardbeving werd waargenomen en of er schade werd gerapporteerd.

Meer informatie over de Jalhay aardbeving vind je hier: https://seismologie.be/nl/seismologie/aardbevingen-in-belgie/v2wdldlm9
Wil je zelf eens in de aardbevingsgeschiedenis duiken van België? Bezoek dat deze website: https://seismology.be/midop/index.htm

Burgerwetenschap bij onderzoek van de Zon
Wist je dat je ook de KSB kan helpen om zonnevlekken op de zon te identificeren? Met het Val-u-Sun project help jij onderzoekers zonnevlekken tellen op historische zonnetekeningen uit ons archief. Zo draag je bij aan een uniek wetenschappelijk data-archief van meer dan 400 jaar oud en help je mee onze kennis over de zon en de statistieken te verfijnen. Probeer het zelf: https://www.sidc.be/valusun/

Alle info is ook beschikbaar op de website!

15.04.2026 - April is “Citizen Science Month”!

April is internationale Citizen Science maand en BELSPO viert mee door mogelijke financieringsbronnen voor Citizen Science projecten in onze onderzoeksprogramma’s te promoten.

Ben jij een onderzoeker in een BELSPO-FWI en zoek je financiering voor jouw Citizen Science initiatief? Neem dan zeker een kijkje naar de toolbox van het Policy4Science programma (P4Science).

Het P4Science Programma is specifiek gericht op het versterken van de onderzoeksexpertise in de 10 Federale Wetenschappelijke Instellingen van BELSPO. Onderzoeksprojecten moeten worden gecoördineerd dooronderzoekers uit de FWIs, maar samenwerking met Belgische universiteiten, hogescholen & publieke, non-profit onderzoeksinstellingen is mogelijk.

De P4Science toolbox bestaat uit 4 types onderzoeksinitiatieven waarbinnen Citizen Science acties een plek kunnen vinden:

R&D-Project

1. Citizen Science project
   Aan de hand van deze categorie kan je specifiek financiering aanvragen voor elke activiteit van je Citizen Science project (verzamelen van data, engageren van burgers, ontwikkelen van platformen/apps/tools, communicatie en disseminatie, etc). Deze categorie is ideaal voor het lanceren van een nieuw Citizen Science project.
   
   
2. Systematic observations
   Deze categorie is ideaal voor projecten waarbij lange-termijn monitoring belangrijk is. In het kader van monitoringsinitiatieven is vaak een rol weggelegd voor burgerwetenschappers.

Synergy Development

1. Networking/coordination action
   Onderzoekers die bezig zijn met Citizen Science hebben baat bij het vormen van netwerken, samenwerkingen en partnerschappen. Denk hierbij aan netwerken over verschillende instellingen heen, internationale samenwerkingen (waarvan de Belgische bijdrage gefinancierd kan worden), en partnerschappen met Citizen Science groepen, steden, gemeentes of andere organisaties.

Valorisation/Impact

1. Knowledge valorisation
   Een succesvol Citizen Science project wordt gekenmerkt door zichtbare resultaten. Aan de hand van deze categorie kan je initiatieven rond wetenschapscommunicatie (tentoonstellingen, evenementen, sociale media berichten, etc.) en valorisatie financieren. Deze initiatieven zijn ideaal om de impact en zichtbaarheid van je Citizen Science project te vergroten.
   
   
2. Stakeholder involvement
   Citizen Science berust op de enthousiaste deelname van burgers, daarvoor is stakeholder engagement nodig. Met deze categorie kan je specifieke activiteiten financieren om burgers te engageren (zoals co-creatie workshops, samenwerkingen met scholen, ngo’s, steden en gemeenten, etc.).

Capacity/Skill Development

1. Training activity
   Bij het ontwikkelen of uitwerken van Citizen Science projecten is training nodig. Met deze categorie kan je de opleiding van vrijwilligers en onderzoekers financieren (denk aan trainingen rond participatieve methoden, data geletterdheid, wetenschappelijk inzicht, etc.).
   
   
2. Staff exchange/scientific mobility
   Wanneer jouw Citizen Science project nood heeft aan samenwerking met universiteiten of experten in participatieve methoden, of nood heeft aan een uitwisselingsprogramma in een organisatie die vertrouwd is met Citizen Science projecten, kan gebruik gemaakt worden van deze categorie.

Als je meer informatie wenst hoe je je Citizen Science project kan inbedden in de P4Science toolbox, neem dan zeker contact op met de BELSPO-collega’s via P4Science@belspo.be.

03.10.2025 - Wat maakt Citizen Science betrouwbaar? Jouw mening telt!

Onderzoekers van het AfricaMuseum, het International Institute for Applied Systems Analysis en de Universiteit van Amsterdam voeren een onderzoek uit om de perceptie van het publiek over citizen science te onderzoeken.

Tijdens de enquête krijg je een reeks korte beschrijvingen te zien van hypothetische citizen science-projecten. Vervolgens word je gevraagd om degene te selecteren die je het meest betrouwbaar vindt en om je vertrouwen in die keuze te beoordelen. Het invullen van deze enquête duurt ongeveer 15 minuten en staat open voor alle volwassenen, ongeacht eerdere ervaring met citizen science.

Klik HIER om de enquête in te vullen of scan de QR-code in de onderstaande flyer. 

14.07.2025 - Burgerwetenschap voor de toekomst van Europa

De European Citizen Science Association (ECSA) Working Group on Policy, Strategies and Partnerships & the European Citizen Science (ECS) project heeft een position paper (standpuntnota) gepubliceerd over de toekomst van burgerwetenschap in Europa (met name in het kader van het volgende Europese kaderprogramma FP10).

Wat is het Europees kaderprogramma?
De Europese kaderprogramma's zijn financieringsprogramma's die door de Europese Commissie zijn opgezet om onderzoek in Europa te ondersteunen en te bevorderen. Het huidige (9e) programma heet “Horizon Europa”, loopt van 2021 tot 2027 en heeft een begroting van 95,5 miljard EUR. FP10 of “Kaderprogramma 10” zal het 10e Europese financieringsprogramma voor wetenschap en innovatie zijn en wordt momenteel voorbereid.

Burgerwetenschap in KP10
ECSA en ECS betogen in hun position paper dat Citizen Science zijn waarde heeft bewezen bij het aanpakken van mondiale uitdagingen en bij het democratiseren van onderzoek. Zij zijn er daarom van overtuigd dat FP10 moet zorgen voor blijvende steun voor burgerwetenschap door middel van specifieke financiering en de volledige integratie ervan op alle onderzoeksgebieden. In het kader van Horizon Europa zijn al inspanningen geleverd om burgerwetenschap te populariseren (door het op te nemen in de onderzoeks- en innovatiestrategie van de EU en door de betrokkenheid van burgers bij de EU-missies te benadrukken). Voorts werd in de beleidsagenda 2022-2024 van de Europese Onderzoeksruimte (EOR) publieke betrokkenheid benadrukt, met als doel de maatschappelijke impact en het vertrouwen in de wetenschap te vergroten. Om ervoor te zorgen dat deze verbintenissen niet worden beëindigd, hebben ECSA en ECS vijf belangrijke aanbevelingen en tien ondersteunende aanbevelingen geformuleerd om in FP10 te pleiten voor burgerwetenschap.

De volledige position paper (in het Engels) en een samenvatting (in het Engels) zijn online beschikbaar. Ben je overtuigd en wil je betrokken worden? Het is mogelijk om de standpuntnota te onderschrijven (als organisatie of als individu) op de website die aan de nota is gewijd.