BRUSSEL, 25/08/2026 - De POD Wetenschapsbeleid (BELSPO) ondersteunt jaarlijks tal van onderzoeksprojecten in uiteenlopende wetenschappelijke disciplines. Eén daarvan leidt vandaag tot een uitzonderlijke situatie: alle astronauten en kosmonauten momenteel op het Internationaal Ruimtestation (ISS) nemen deel aan de studie ‘Brain-DTI’, een project van het Europees Ruimtevaartagentschap (ESA) geleid door de Universiteit Antwerpen, dat de impact van ruimtevluchten op hersenen bestudeert.
Met zeven zijn ze momenteel: drie Amerikanen, drie Russen en de Franse Sophie Adenot. Deze bemanning verblijft momenteel op het ISS. Opmerkelijk is vooral dat ze alle zeven deelnemen aan het onderzoek van professor Floris Wuyts en zijn team (Universiteit Antwerpen). ‘Ons onderzoek richt zich op de effecten van een verblijf in de ruimte op de hersenen’, legt Wuyts uit. ‘We voeren MRI-scans uit voor ze vertrekken naar het ISS en opnieuw nadat ze teruggekeerd zijn op aarde. Zo kunnen we eventuele veranderingen in de hersenen in kaart brengen.’
Die kennis is van groot belang, aldus Wuyts: ‘We kunnen de omstandigheden in de ruimte niet volledig nabootsen hier op aarde. Denk bijvoorbeeld maar aan gewichtloosheid. Dankzij deze scans krijgen we meer inzicht in de manier waarop het menselijk lichaam en brein zich aanpassen. Dat levert waardevolle kennis op over evenwichtsproblemen en de opmerkelijke veerkracht van onze hersenen. Die inzichten kunnen ook toepassingen vinden in de geneeskunde op aarde, bijvoorbeeld bij onderzoek naar evenwicht en neuroplasticiteit. Zo maken we bijvoorbeeld enorme vooruitgang rond het Mal de Débarquement-Syndroom, waarbij je aanhoudend voelt alsof je beweegt zoals op een boot, juist door de beelden van patiënten te vergelijken met die van astronauten en kosmonauten. We hopen daar snel onze resultaten over te publiceren.’
Volgens Arnaud Vajda, voorzitter van het directiecomité van BELSPO, toont het project vooral de kracht van internationale wetenschappelijke samenwerking aan. ‘Wetenschappelijk onderzoek verbindt over grenzen heen. Iedereen werkt samen aan nieuwe kennis die zowel de ruimtevaart als onze samenleving vooruit kan helpen. Dat is precies waarom BELSPO dergelijke projecten ondersteunt.’ Die steun verloopt onder andere via PRODEX, het programma van ESA dat onderzoeksinstellingen toegang geeft tot internationale ruimtevaartprojecten. ‘PRODEX viert dit jaar zijn veertigste verjaardag, en al vier decennia lang is België een van de fiere partners,’ zegt Vajda. ‘Wij investeren er 99 miljoen euro in voor de periode 2025-2029. Dat die steun vandaag mee leidt tot zulke unieke onderzoeksomstandigheden, maakt ons dat tikkeltje extra trots.’
Brain-DTI was initieel opgestart door de Universiteit van Antwerpen. Ondertussen nemen ook de KU Leuven en de ULiège deel. Ook de Universiteiten van München, Moskou en Rome, Stanford en South Caroline zijn onderzoekspartners. Het team verdiende al internationale prijzen, waaronder een van NASA.
Vanessa Matz, minister bevoegd voor Wetenschapsbeleid: ‘Met een bijdrage van 1,1 miljard euro aan ESA-programma's tot 2030 kiest België ervoor te blijven investeren in ruimtevaart en in wetenschappelijk onderzoek. Het is een engagement waar ik bijzonder veel belang aan hecht, omdat het, naast belangrijke economische opbrengsten voor ons land, onze onderzoekers ook de mogelijkheid biedt om deel te nemen aan baanbrekende projecten, onder andere via PRODEX, zoals Brain-DTI, onder leiding van de Universiteit Antwerpen. Door het menselijk brein te bestuderen in de unieke omstandigheden van de ruimte, helpt dit specifiek onderzoek ons om een beter inzicht te krijgen in de werking en het aanpassingsvermogen ervan. Zo draagt het bovendien bij aan de vooruitgang van de geneeskunde hier op aarde.’
Floris Wuyts
Universiteit Antwerpen
+32 486 63 75 50
Hannelise Boerjan
Woordvoerder
+32 494 33 77 42
hannelise.boerjan@belspo.be
Courtesy Diana Giraldo
Met meer dan 2 500 medewerkers is de POD Wetenschapsbeleid of BELSPO (dat staat voor Belgian Science Policy Office), als centrale actor van het wetenschapsbeleid, geen instelling als een andere. Samen met vier directies en tien erkende federale wetenschappelijke instellingen, hebben wij als opdracht het wetenschappelijk onderzoek en de innovatie op alle gebieden te stimuleren, met als doel een betere toekomst voor België.
BELSPO is werkzaam op uiteenlopende gebieden, te weten ruimtevaartonderzoek en -toepassingen, financieren van wetenschappelijke onderzoeksprogramma’s, inpassen van nationale en internationale onderzoekers in een netwerk, klimaatonderzoek en financieren van de koninklijke musea. BELSPO beheert ook het Prinses Elisabethstation op Antarctica en is eigenaar van RV Belgica II, het oceanografisch onderzoeksschip.
Bij BELSPO zijn wetenschap en cultuur nauw verweven met de bedoeling een beter geïnformeerde, duurzamere en harmonieuzere samenleving tot stand te brengen. Wij leveren de federale regering betrouwbare en gevalideerde gegevens waarmee zij weloverwogen beslissingen kan nemen ter bestrijding van de klimaatverandering en op het gebied van de biodiversiteit, het poolonderzoek, de digitalisering, de erfgoedwetenschap en voor alle uitdagingen waar onze samenleving voor staat.
BELSPO, dat centraal wordt aangestuurd in het WTC III in Brussel, beheert een jaarlijks budget van meer dan 664 miljoen euro.
Adres: Bolivar 30 - Simon Bolivarlaan 30 - bus
7, 1000 Brussel
Website: www.belspo.be
