BRUSSEL, 11/02/2026 - De Franse ESA-astronaute Sophie Adenot, die morgen naar het ISS vertrekt, zal tijdens haar missie vijf wetenschappelijke Belgische experimenten uitvoeren.
In aanloop naar het vertrek van astronaute Sophie Adenot naar het Internationaal Ruimtestation (ISS) nu donderdag (zo er geen onvoorziene omstandigheden zijn), bruist het in de Belgische ruimtevaartsector. Bij verschillende experimenten tijdens haar missie zijn immers Belgische teams en bedrijven betrokken, wat nog maar eens bewijst dat bemande ruimtevaart meer is dan alleen maar “astronauten in de ruimte sturen”, maar ook het laten samenwerken van een volledig ecosysteem, hier in België, in onze universiteiten, onderzoekscentra, operators en bedrijven.
ISS-experimenten met een grote Belgische inbreng
Microzwaartekracht biedt wetenschappers een uniek laboratorium. Aan boord van het ISS worden experimenten uitgevoerd in een toestand van haast gewichtloosheid (microzwaartekracht). De zwaartekracht is niet volledig verdwenen, maar het effect ervan wordt sterk afgezwakt. Zo kunnen bepaalde fysische en biologische fenomenen veel duidelijker worden bestudeerd en worden innovaties ontwikkeld die zowel nuttig zijn voor de ruimtevaart als voor toepassingen op aarde.
Sophie Adenot voert die activiteiten uit in het kader van de ESA-onderzoeksprogramma’s waaraan België bijdraagt en waarvan ons land ook de vruchten plukt dankzij zijn wetenschappelijke en industriële teams.
Bij die missie zijn Belgische actoren betrokken bij verschillende activiteiten, waaronder:
… Vijf experimenten, en een activiteit in een commercieel kader waarbij ook Belgische actoren betrokken zijn (waaronder Space Applications Services). Dat illustreert de groei van diensten in een baan om de aarde als aanvulling op de onderzoeksprogramma’s, en toont aan dat het Belgische ecosysteem zich al op die nieuwe markten positioneert.
Tijdens zijn toekomstige missie zal Raphaël Liégeois niet alleen experimenten uitvoeren in het kader van ESA-onderzoeksprogramma’s, maar ook 100% Belgische experimenten, ontworpen en aangestuurd door wetenschappelijke en industriële teams in ons land.
Vanessa Matz : “Dat maar liefst vijf Belgische experimenten worden uitgevoerd aan boord van het ISS bewijst de sterke opgebouwde ervaring en geloofwaardigheid van onze onderzoeksinstellingen op vlak van ruimtevaart. De komende jaren blijft België investeren op dat gebied, met name in het kader van de bijdrage aan ESA. Dergelijke experimenten leveren fundamentele kennis op en maken concrete vooruitgang mogelijk op tal van gebieden, zoals gezondheidszorg en medisch onderzoek."
Vanessa Matz, minister van Modernisering van de Overheid, belast met Overheidsbedrijven, Ambtenarenzaken, het Gebouwenbeheer van de Staat, Digitalisering en Wetenschapsbeleid
België bereidt zich ook voor op de missie van Raphaël Liégeois
“Raphaël Liégeois wordt de volgende Europese astronaut na Sophie Adenot, maar de boodschap is duidelijk: we wachten niet op ‘onze’ vlucht om ons te engageren. De ISS-missies zijn nu al een rechtstreekse hefboom voor onze wetenschappelijke teams, onze bedrijven en onze internationale zichtbaarheid. Ze bereiden ook de volgende stappen voor, in een baan om de aarde en daarbuiten, en versterken onze geloofwaardigheid in Europa gelet op het alsmaar groeiende belang van soevereiniteit, veerkracht en industriële concurrentiekracht.”
Arnaud Vajda, voorzitter van het directiecomité van BELSPO
Overzicht van de experimenten met Belgische inbreng
Exposome Signature – Begrijpen hoe het lichaam zich aanpast in de ruimte
Dat experiment doet onderzoek naar het exposoom, namelijk het in kaart brengen van alle omgevingsfactoren (microzwaartekracht, straling, slaapritme, stress, afzondering enz.) die ons organisme beïnvloeden. Doel is “biologische handtekeningen” in kaart te brengen, via biomarkers die gelinkt zijn aan metabolisme, ontstekingen, het immuunsysteem en stress.
Contact: Carlo Saverio Iorio (ULB) – carlo.iorio@ulb.be
BrainDTI – Hoe het brein zich opnieuw configureert na een verblijf in haast gewichtloze omstandigheden
BrainDTI heeft als doel een beter inzicht te krijgen in hoe het brein en systemen die met evenwicht te maken hebben zich herstellen na een langdurig verblijf in een toestand van microzwaartekracht. Die aanpak steunt onder meer op medische beeldvorming (MRI / diffusie – DTI) om veranderingen voor en na de missie te objectiveren en de sensomotorische aanpassing beter te doorgronden.
Contact: Prof. Dr. Floris Wuyts (UAntwerpen) – floris.wuyts@uantwerpen.be
Chrystallo – De fysica van gels en zachte materie, zonder de storende invloed van zwaartekracht
Bij dat experiment wordt het kristallisatieproces van proteïnen bestudeerd, een belangrijke fase bij de productie van heel wat geneesmiddelen en in diverse biologische processen. In een toestand van microzwaartekracht worden de effecten van sedimentatie en convectie weggewerkt, die dat delicaat proces beïnvloeden. Die kennis is van kostbaar belang voor het fundamenteel onderzoek, want het kristalliseren van proteïnen blijft nog een onbegrepen fenomeen, en ook voor praktische toepassingen, gelet op het potentiële gebruik van microzwaartekracht in de farmaceutische sector.
Contact : James Lutsko (ULB) – jim.lutsko@ulb.be
Condensation on fins (HTH2) – Condensatie/verdamping: beter modelleren voor een betere koeling
HTH2 is een installatie in het ISS om de condensatie en verdamping in microzwaartekrachttoestand te bestuderen, twee belangrijke processen in het kader van het thermisch beheer. Door de fundamentele mechanismen te isoleren (zonder “klassieke” convectie zoals op aarde), helpt het experiment om modellen voor warmteoverdracht te verbeteren en performantere oplossingen te ontwikkelen voor koeling en energie-efficiëntie, zowel in ruimtevaarttoepassingen als voor toepassingen op aarde.
Contact: Carlo Saverio Iorio (ULB) – carlo.iorio@ulb.be
Marangoni in Films – Wanneer het oppervlak van een vloeistof instabiel wordt
Die campagne onderzoekt de instabiliteit aan het oppervlak van verdampende vloeistoffen, onder invloed van oppervlaktespanningsgradiënten (bekend als het Marangoni-effect). Het doel is die fenomenen beter te begrijpen, omdat ze een rol spelen in de processen van warmteoverdracht en bepaalde vloeistofsystemen.
Contact: Pierre Colinet (ULB) – pierre.colinet@ulb.be
Laplace (commerciële activiteit) – Microzwaartekrachtdiensten met Belgische actoren
Laplace past in een commerciële dienstverlening in een baan om de aarde, te weten de toegang tot microzwaartekracht faciliteren voor klanten (O&O, demonstraties, technologische validatie), met integratie, operaties en valorisatie van de resultaten. Verschillende Belgische actoren zijn hierbij betrokken.
Contact: Richard Aked (Space Applications Services) – richard.aked@spaceapplications.com
Maxime Dechamps
Woordvoerder
+32 474 75 31 83
maxime.dechamps@belspo.be
Structurele investeringen: wetenschap, jobs, concurrentiekracht en strategische autonomie
Die activiteiten passen binnen de ESA-programma’s waaraan België op een structurele manier bijdraagt. Tijdens de ESA-ministerraad in 2025 (CM25, Bremen) heeft België grote bedragen ingeschreven, onder meer voor exploratie (ISS en verder), aardobservatie, toegang tot de ruimte, ruimteveiligheid, telecommunicatie en technologieën die nodig zijn voor toekomstige ruimtemissies.
De Belgische bijdrage aan het gedeelte “Exploration” (European Exploration Envelope Programme – E3P, periode 3) bedraagt 109,9 miljoen euro, waarvan 47,9 miljoen euro voor het LEO-segment (Low Earth Orbit) dat nauw aansluit bij de activiteiten in het ISS en het gebruik van een microzwaartekrachtomgeving. Ook aan activiteiten gelinkt aan de Maan (27 miljoen euro), Mars (3 miljoen euro), wetenschap in de ruimte (29 miljoen euro) en technologische voorbereiding (ExPeRT, 3 miljoen euro) wordt bijgedragen.
In totaal bedraagt de Belgische bijdrage zoals voorgesteld op CM25 1 109 miljoen euro, inclusief een bijdrage van Defensie, wat een weerspiegeling is van de beleidskeuze om de Europese capaciteit te versterken, onze autonomie te consolideren en een snelgroeiende industriële sector te ondersteunen.
Met meer dan 2 500 medewerkers is de POD Wetenschapsbeleid of BELSPO (dat staat voor Belgian Science Policy Office), als centrale actor van het wetenschapsbeleid, geen instelling als een andere. Samen met vier directies en tien erkende federale wetenschappelijke instellingen, hebben wij als opdracht het wetenschappelijk onderzoek en de innovatie op alle gebieden te stimuleren, met als doel een betere toekomst voor België.
BELSPO is werkzaam op uiteenlopende gebieden, te weten ruimtevaartonderzoek en -toepassingen, financieren van wetenschappelijke onderzoeksprogramma’s, inpassen van nationale en internationale onderzoekers in een netwerk, klimaatonderzoek en financieren van de koninklijke musea. BELSPO beheert ook het Prinses Elisabethstation op Antarctica en is eigenaar van RV Belgica II, het oceanografisch onderzoeksschip.
Bij BELSPO zijn wetenschap en cultuur nauw verweven met de bedoeling een beter geïnformeerde, duurzamere en harmonieuzere samenleving tot stand te brengen. Wij leveren de federale regering betrouwbare en gevalideerde gegevens waarmee zij weloverwogen beslissingen kan nemen ter bestrijding van de klimaatverandering en op het gebied van de biodiversiteit, het poolonderzoek, de digitalisering, de erfgoedwetenschap en voor alle uitdagingen waar onze samenleving voor staat.
BELSPO, dat centraal wordt aangestuurd in het WTC III in Brussel, beheert een jaarlijks budget van meer dan 664 miljoen euro.
Adres: WTC III - Simon Bolivarlaan 30 - bus 7, 1000 Brussel
Website: www.belspo.be
