Wie bent u en wat doet u precies?Ik ben Nolan Herssens, “Human Exploration Scientist” bij het Europees Astronautencentrum (EAC) van het Europees Ruimtevaartagentschap (ESA). Samen met mijn team coördineer ik het wetenschappelijk onderzoek waarbij menselijke proefpersonen betrokken zijn, zowel op aarde als op het Internationaal Ruimtestation (ISS) en daarbuiten. Veel van dat onderzoek gebeurt op aarde, in zogenaamde “analoge” omgevingen die het effect van de ruimte nabootsen: vrijwilligers die wekenlang in bed blijven liggen of in water “drijven” om gewichtloosheid na te bootsen, het afgelegen Concordia-station op Antarctica, en paraboolvluchten die korte momenten van gewichtloosheid creëren. Zo kunnen we al veel leren nog voor we iemand de ruimte in sturen. Ons doel is om onze huidige en toekomstige astronauten zo veilig en gezond mogelijk de ruimte in te laten gaan, vandaag naar het ISS en in de toekomst ook richting de maan. We richten ons op de gezondheid en de prestaties van astronauten: onderzoek naar hoe het lichaam zich aanpast aan gewichtloosheid, hoe we gezondheidsrisico’s door gedragsveranderingen en straling aanpakken, en tegenmaatregelen en medische zorg voor langdurige ruimtemissies ontwikkelen. Daarnaast werken we aan duurzame leefomgevingen waarin mensen goed kunnen leven en werken in de ruimte en op andere oppervlakken, zoals de maan: we maximaliseren het comfort van de bemanning en zorgen voor zuurstof, water en voedsel.
Mijn dag start steevast met een kop koffie, goede moed en een volle mailbox. Het grootste deel van de
tijd volg ik de verschillende projecten op die lopen of binnenkort opstarten. Dat doe ik via e-mails en
videoconferenties met alle betrokken partijen: (inter)nationale ruimteagentschappen zoals BELSPO of
NASA, wetenschappers uit heel Europa, collega’s in Noordwijk (Nederland), en vele anderen. Eigenlijk
vorm ik daarmee een brug: tussen de wetenschappers die de experimenten bedenken en de
ruimteagentschappen die ze mogelijk maken. Ik vertegenwoordig ESA bij de wetenschappelijke gemeenschap
en help die twee werelden dezelfde taal te laten spreken. Documentatie is daarbij minstens zo
belangrijk: contracten opstellen, voor elk project bepalen hoe we wetenschappelijke metingen
vergelijkbaar maken, en de documenten voor de ISS-experimenten voorbereiden.
Tot slot bepalen we samen met de andere teams, Fysieke Wetenschappen, Biologie, en Maan en Mars, welke
richting het onderzoek van ESA uitgaat en welk onderzoek we willen ondersteunen.
De diversiteit aan onderwerpen en taken waaraan we kunnen werken. Het ene moment werk je aan een
project over hersenactiviteit, het volgende uur heb je een vergadering over een workshop die we later in
het jaar organiseren.
Het contact met de verschillende wetenschappers en organisaties geeft een heel dynamisch gevoel, geen
enkele dag is hetzelfde. Het is ook altijd fijn om een wetenschapsteam te laten weten dat hun ingediende
project geselecteerd is voor een van onze studies. Verder is het telkens een hoogtepunt als we mensen de
kans geven om aan onze activiteiten deel te nemen en zo de weg vrijmaken voor toekomstige ruimtemissies.
Ook het begeleiden van jonge onderzoekers binnen ESA doe ik graag. Je eigen kennis doorgeven en hen
vervolgens zien opbloeien en groeien, geeft een voldaan gevoel.
De berg administratie, zoals in zo veel functies, en af en toe de “slecht-nieuws-show” brengen wanneer een wetenschapsteam niet geselecteerd is, is helaas de realiteit. Ook het sturen van (soms meerdere) herinneringen aan verstrooide professoren wordt af en toe wat vervelend, maar uiteindelijk komen ze steeds met een antwoord.
Na mijn doctoraat zocht ik de volgende stap in mijn loopbaan. De meest logische keuze leek een postdoctoraat aan een van de verschillende universiteiten, maar per toeval botste ik op een vacature bij ESA die helemaal binnen mijn profiel paste, al dacht ik dat ik nooit zou worden gekozen. Na elke selectieronde die ik doorkwam, kreeg ik wat meer hoop, en uiteindelijk kwam het verlossende telefoontje dat ik bij ESA mocht beginnen.
Ik behaalde een diploma Revalidatiewetenschappen en Kinesitherapie, met een specialisatie in de neurologische revalidatie, aan de Universiteit Antwerpen. Daarna startte ik een doctoraat aan de Faculteit Geneeskunde van diezelfde universiteit. Mijn proefschrift ging over het evenwicht tijdens het stappen, zowel bij gezonde volwassenen (van 20 tot 89 jaar) als bij patiënten met een “bilaterale vestibulopathie” (een tweezijdige uitval van het evenwichtsorgaan). Zonder dat ik het toen besefte, was dat de perfecte voorbereiding op mijn postdoc bij ESA, waarin ik onderzocht hoe de mens zich voortbeweegt bij verminderde zwaartekracht, zoals op de maan of Mars.
Goede communicatie, om met heel uiteenlopende profielen te kunnen praten, en sterke samenwerkingsvaardigheden. Anticiperen is even belangrijk, problemen voor zijn of oplossen nog voor ze zich echt stellen. Verder helpt het om snel nieuwe informatie op te pikken, zelfstandig te werken en beslissingen te durven nemen. Ten slotte is het ook een groot voordeel om een open houding aan te kunnen nemen en toegankelijk te zijn.
Wat ik altijd meegeef aan de jonge(re) generatie: kies een richting die je echt interesseert en boeit. Zodra je iets gevonden hebt dat je raakt, wordt je weg vanzelf duidelijker, en uiteindelijk komt er iets op je pad waarvan je zou denken: ‘Hiervan had ik nooit durven te dromen’.
